Khi kiến trúc bước vào giai đoạn tái cấu trúc và cá nhân hóa giá trị
"Công nghệ là xu hướng bắt buộc phải thích nghi; nếu cập nhật tốt, nó trở thành vũ khí cạnh tranh lợi hại của người làm thiết kế."
Sau nhiều thập kỷ phát triển dựa trên xây mới và mở rộng, kiến trúc Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển dịch sâu sắc, nơi tư duy thiết kế không còn xoay quanh hình thức hay quy mô, mà gắn chặt hơn với giá trị sử dụng, thương hiệu nghề nghiệp và khả năng đi đến cùng của người làm thiết kế. Với KTS Hà Thanh, những thay đổi của giai đoạn tới không chỉ đến từ công nghệ hay thị trường, mà bắt nguồn từ cách kiến trúc sư xác lập vai trò, trách nhiệm và nhân hiệu của chính mình trong toàn bộ vòng đời dự án.
Theo KTS Hà Thanh, năm 2026 không đánh dấu sự xuất hiện của những xu hướng hoàn toàn mới, mà là sự tăng tốc và chiếm lĩnh của nhiều chuyển dịch đã manh nha trong vài năm gần đây. Trong đó, trí tuệ nhân tạo ngày càng đóng vai trò rõ nét ở giai đoạn nghiên cứu, tìm ý và phát triển concept, trở thành một công cụ hỗ trợ mạnh mẽ cho việc tạo cảm hứng và định hình ý tưởng ban đầu.
Song song với đó, quá trình thiết kế kỹ thuật và triển khai bản vẽ thi công đang chứng kiến sự can thiệp ngày càng sâu của các nhà thầu phụ chuyên nghiệp. Sự tham gia này không chỉ giúp tăng hiệu quả ở các giai đoạn sau của thiết kế, mà còn buộc các công ty kiến trúc phải thay đổi cách phối hợp, kiểm soát và phân bổ vai trò trong toàn bộ chuỗi giá trị dự án.
Một chuyển dịch khác được KTS Hà Thanh đánh giá sẽ chiếm khối lượng lớn trong nhu cầu thiết kế là làn sóng cải tạo và nâng cấp các khu đô thị đã hình thành trên 15 năm. Thay vì xây mới tràn lan, xã hội đang dần hướng đến việc tái cấu trúc không gian sống hiện hữu, kéo theo nhu cầu lớn về thiết kế cải tạo, nâng cấp công trình ở và các khu đô thị cũ.
Cùng với đó, phân khúc nhà ở thứ hai tại các đô thị du lịch được dự báo sẽ phát triển mạnh khi kinh tế hồi phục, do lượng lớn bất động sản đã được sở hữu nhưng chưa hoàn thiện hoặc chưa được khai thác đúng tiềm năng. Những chuyển dịch này đặt ra yêu cầu mới cho kiến trúc sư: không chỉ giỏi sáng tạo hình thức, mà phải am hiểu sâu về vận hành, thị trường và chiến lược dài hạn của dự án.
Thương hiệu nghề nghiệp và giá trị vượt ngoài yêu cầu
Trong quá trình hành nghề, KTS Hà Thanh cho rằng yếu tố tác động mạnh nhất đến quyết định thiết kế ngày nay không nằm ở ngân sách, công nghệ hay trải nghiệm người dùng, mà chính là thương hiệu và nhân hiệu của nhà thiết kế. Khi được đánh giá đúng mức, đây mới là yếu tố then chốt khiến khách hàng lựa chọn và ký hợp đồng.
Theo anh, khách hàng hiện nay tiếp cận rất nhanh với thông tin, truyền thông và các câu chuyện thương hiệu. Họ thường tự xem mình là người tiêu dùng thông minh, nhưng thực tế vẫn chịu nhiều tác động từ thị trường và các xu hướng được dẫn dắt. Trong bối cảnh đó, vai trò của kiến trúc sư không chỉ là người đáp ứng nhu cầu, mà còn là người định hướng giá trị, giúp khách hàng phân biệt giữa điều họ “muốn” và điều họ “cần”.
KTS Hà Thanh phân biệt khá rõ giữa một dự án “đúng yêu cầu” và một dự án “thực sự tạo giá trị”. Đúng yêu cầu là tập hợp những kỳ vọng tối thiểu do chủ đầu tư, nhà thiết kế hay hội đồng quản trị đặt ra nhằm đảm bảo dự án có thể triển khai. Tuy nhiên, khi dự án được cộng hưởng thêm từ tầm nhìn của nhà thiết kế và những giá trị sáng tạo vượt ngoài khuôn khổ ban đầu, công trình mới đạt đến những giá trị “hơn và ngoài kỳ vọng”.
Những giá trị này không thể đo lường ngay trong quá trình thiết kế hay thi công, mà chỉ dần được nhìn nhận sau khi công trình hoàn thành, vận hành và được trải nghiệm bởi người sử dụng. Thậm chí, theo anh, có những giá trị chỉ được lịch sử ghi nhận sau một thời gian rất dài. Đó là phần thưởng dành cho nhà thiết kế sáng tạo, nhà đầu tư có tầm nhìn và một xã hội chấp nhận sự khác biệt.
Các dự án tiêu biểu của:
KTS Hà Thanh + HATARCH CO.,LTD
Trách nhiệm đi đến cùng và vai trò của hệ sinh thái nghề
Một trong những vấn đề khiến KTS Hà Thanh trăn trở là việc nhiều đơn vị thiết kế chỉ dừng lại ở việc “bán ý tưởng”, mà không đi đến cùng quyền và nghĩa vụ của hợp đồng tư vấn thiết kế. Khi không nắm trọn vai trò trong toàn bộ quá trình triển khai, giá trị của công trình dễ bị bào mòn, và trách nhiệm thường bị đẩy sang nhà thầu, kỹ thuật hay những thay đổi từ chủ đầu tư.
Theo anh, cơ hội lớn nhất của thị trường thiết kế Việt Nam nằm ở chính khoảnh khắc kiến trúc sư cầm trong tay một hợp đồng và thực sự làm chủ dự án. Khi đó, người thiết kế có quyền và nghĩa vụ quyết định từ ý tưởng, kỹ thuật, vật liệu đến các yếu tố vận hành, qua đó tạo nên giá trị trọn vẹn cho công trình.
Nhìn lại hành trình hơn 30 năm làm nghề, KTS Hà Thanh cho rằng tư duy tiếp cận dự án đã thay đổi rất nhiều. Nếu trước đây, đề bài thiết kế không đòi hỏi kiến trúc sư phải hiểu quá sâu về các yếu tố ngoài chuyên môn, thì ngày nay, người làm nghề buộc phải toàn năng hơn. Họ cần am hiểu từ giá trị, tư duy vận hành, chi phí, công nghệ đến cả vai trò tư vấn đầu tư, đặc biệt với các dự án quy mô lớn và giá trị cao.
Trong bối cảnh đó, các nền tảng nghề nghiệp như VMARK Design Award được anh nhìn nhận là một phần quan trọng của hệ sinh thái thiết kế. Việc tạo ra không gian giao lưu, kết nối và ghi nhận giúp các cá nhân và đơn vị có cơ hội thể hiện giá trị của mình. Tuy nhiên, anh cũng nhấn mạnh rằng chất lượng giải thưởng cần song hành với chất lượng hội đồng giám khảo và hệ tiêu chí đánh giá, phù hợp với bối cảnh văn hóa và nhu cầu xã hội Việt Nam.
Theo KTS Hà Thanh, khi hệ sinh thái nghề được kiện toàn, kiến trúc Việt Nam mới có thể phát triển bền vững, vừa hội nhập quốc tế, vừa giữ được bản sắc và giá trị nội tại.
KTS Hà Thanh là kiến trúc sư có hơn 30 năm kinh nghiệm hành nghề, sở hữu hồ sơ công trình ấn tượng với thế mạnh ở phong cách cổ điển và sang trọng. Anh được nhiều chủ đầu tư lớn tin tưởng giao phó các dự án đắt giá từ Bắc vào Nam. Bên cạnh hoạt động thực hành, anh từng tham gia giảng dạy tại các trường Đại học Kiến trúc, Văn Lang, HUTECH, Tôn Đức Thắng và Hồng Bàng. Hiện nay, anh là CEO Công ty Kiến trúc Hà Thanh và đồng thời là CEO Trung tâm đào tạo thiết kế nội thất HATHUB.
Công ty:
HATARCH CO.,LTD
Website:
Xem tiếp các dự án tiêu biểu của:
KTS Hà Thanh + HATARCH CO.,LTD